Cansu
New member
Parfümü Boyuna Sıkmak Zararlı mı? Boyun, Parfüm ve “Bir Fıs Daha Ne Olacak?” Meselesi
Sabah evden çıkarken aynaya bakıyorum, saç tamam, kıyafet tamam, ayakkabı tamam… Sonra sıra parfüme geliyor. Şişeyi elime alınca içimde küçük bir komite toplanıyor: “İki fıs yeter.” Diğer ses hemen itiraz ediyor: “Ama bugün biraz daha karizmatik olmamız gerekiyor.” Üçüncü ses ise genellikle ortamda bulunmaması gereken o kişi: “Boyuna sık, oradan daha iyi yayılıyor.”
Ve işte kritik soru burada başlıyor: Parfümü boyuna sıkmak gerçekten zararlı mı?
Kısa cevap şu: Herkes için otomatik olarak zararlı değildir, ancak parfümü doğrudan boyun derisine uygulamak bazı kişilerde tahriş veya alerjik reaksiyona yol açabilir. Özellikle hassas cilt, egzama eğilimi veya koku bileşenlerine karşı duyarlılık varsa mesele “güzel kokmak”tan çıkıp “boynum neden domates gibi kızardı?” seviyesine gelebilir.
Dermatoloji kaynakları, parfüm ve kokulandırıcı maddelerin temas dermatitine neden olabileceğini ve boynun bu reaksiyonların görülebildiği bölgelerden biri olduğunu belirtiyor. DermNet®+1
Boyuna Parfüm Sıkmak Neden Bu Kadar Yaygın?
Çünkü mantıklı bir tarafı var.
Boyun sıcak, nabız alınan bölgelerden biri ve parfümün kokusunun çevrede hissedilmesini istiyoruz. Üstelik yıllardır reklamlarda, filmlerde ve parfüm kültüründe “boyun ve bileklere uygulama” fikrini görüyoruz.
Bir de psikolojik tarafı var. İnsan parfümü kendi üzerinde değil, çevresindeki insanların fark etmesi için kullanıyor. Tam burada parfüm bir kozmetik ürün olmaktan çıkıp sosyal bir iletişim aracına dönüşüyor.
Mesela bazı insanlar için parfüm “Ben geldim” demenin kibar yolu. Bazıları içinse “Ben geldim ama lütfen toplantıda beni kimse fark etmesin” seviyesinde hafif bir koku yeterli.
Erkeklerin bir kısmı bu konuda daha stratejik davranabiliyor: “İki fıs. Biri sağ boyun, biri sol boyun. Operasyon tamam.”
Kadınlarda ise aynı konu bazen daha ilişki odaklı değerlendirilebiliyor: “Yakındaki insanı rahatsız eder mi, kapalı ortamda ağır olur mu, karşımdaki kişinin kokulara hassasiyeti var mı?”
Ama bunlar kesinlikle cinsiyet kuralı değil. Parfüm dünyasında stratejik davranan kadın da var, “Kokuyu üç metre öteden duymazlarsa parfüm sürmüş sayılmam” diyen erkek de. Asıl belirleyici olan kişilik, alışkanlık, cilt yapısı ve ortam.
Asıl Risk Parfümün Kendisi mi, Ciltle Teması mı?
Burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor.
Parfümün içinde yalnızca “güzel koku” yok. Farklı koku molekülleri, çözücüler ve diğer bileşenlerden oluşan karmaşık bir formül bulunuyor. Bazı koku maddeleri hassas kişilerde irritasyon veya alerjik kontakt dermatit oluşturabiliyor.
DermNet'e göre parfüm kaynaklı reaksiyonlar arasında hem tahriş edici kontakt dermatit hem de alerjik kontakt dermatit bulunuyor. Alerjik reaksiyonlarda kızarıklık, kaşıntı, yanma, pullanma ve bazen kabarcıklar görülebiliyor. DermNet®+1
Üstelik ilginç bir nokta var: Bir kişi yıllarca aynı parfümü kullanıp hiçbir sorun yaşamamış olabilir. Daha sonra reaksiyon geliştirmesi de mümkündür. Kozmetik ürünlerdeki temas alerjileri bazen zaman içinde ortaya çıkabilir. DermNet®
Yani “Beş yıldır kullanıyorum, bana hiçbir şey olmadı” cümlesi tek başına güvenlik garantisi değil.
Cildin de bazen çalışan bir güvenlik sistemi gibi davranıyor. Bir süre sessiz kalıyor, sonra bir gün toplantı yapıp kararını açıklıyor:
“Bu kokuyla artık devam etmiyoruz.”
Boyun Neden Özellikle Dikkat Edilmesi Gereken Bir Bölge?
Boyun, parfüm uygulamak için popüler olduğu kadar temas dermatitinin görülebileceği bir bölge.
Amerikan Dermatoloji Akademisi, koku alerjisi bulunan kişilerde parfüm gibi kişisel bakım ürünlerinin uygulandığı bölgelerde kontakt dermatit gelişebileceğini; yüz, boyun ve koltuk altlarının bu bölgeler arasında olduğunu belirtiyor. AAD
Üstelik boyun sürekli hareket halinde. Gömlek yakası, atkı, mont, saç, takı ve ter gibi faktörler ciltle etkileşime girebiliyor.
Şimdi şöyle bir senaryo düşünün:
Sabah parfüm sıkıldı. Ardından gömlek giyildi. Hava sıcak. Gün boyunca boyun terledi. Gömlek yakası aynı bölgeye sürtündü.
Akşam olduğunda kişi aynaya bakıyor:
“Ben parfüm sıkmıştım, niye boynum isyan etti?”
Belki de sorun tek başına parfüm değil; parfüm + sürtünme + ter + hassas cilt kombinasyonu.
“Ben Sıkıyorum, Hiçbir Şey Olmuyor” Diyenlere Küçük Bir Not
Bu yaklaşım anlaşılır.
Hatta çoğu insan için günlük hayatta gerçekten hiçbir problem çıkmayabilir. Fakat burada iki farklı şeyi birbirine karıştırmamak gerekiyor:
“Bende şimdiye kadar reaksiyon olmadı.”
ile
“Parfüm cilde temas ettiğinde hiçbir insanda sorun oluşturmaz.”
aynı şey değil.
DermNet, koku alerjisinin nispeten yaygın olduğunu ve bazı kişilerde çok küçük miktarlardaki maruziyetin bile reaksiyon oluşturabileceğini belirtiyor. Alerji şüphesinde yama testi, yani patch test, tanıda kullanılabiliyor. DermNet®+1
Dolayısıyla arkadaşınızın yıllardır boynuna parfüm sıkması ve hiçbir problem yaşamaması, sizin de aynı şeyi sorunsuz yapacağınız anlamına gelmez.
Cilt bu konuda demokratik davranmıyor.
Peki Parfüm Boyuna Sıkılacaksa Daha Akıllıca Bir Yol Var mı?
Var: Dozu ve cilt tepkisini dikkate almak.
İlk strateji, daha fazla parfümün otomatik olarak daha iyi olmadığını kabul etmek.
İki fıs ile dört fıs arasındaki fark bazen sizin düşündüğünüz kadar “daha etkileyici” değildir. Hatta özellikle kapalı ortamlarda fazla yoğun koku çevrenizdekiler için rahatsız edici olabilir.
İkinci strateji, cildinizin verdiği sinyalleri takip etmek.
Parfüm sürdükten sonra boyunda sürekli kaşıntı, yanma, kızarıklık, kuruluk veya pullanma ortaya çıkıyorsa bunu “parfüm biraz sert geldi herhalde” diye geçiştirmemek daha doğru.
Sabah evden çıkarken aynaya bakıyorum, saç tamam, kıyafet tamam, ayakkabı tamam… Sonra sıra parfüme geliyor. Şişeyi elime alınca içimde küçük bir komite toplanıyor: “İki fıs yeter.” Diğer ses hemen itiraz ediyor: “Ama bugün biraz daha karizmatik olmamız gerekiyor.” Üçüncü ses ise genellikle ortamda bulunmaması gereken o kişi: “Boyuna sık, oradan daha iyi yayılıyor.”
Ve işte kritik soru burada başlıyor: Parfümü boyuna sıkmak gerçekten zararlı mı?
Kısa cevap şu: Herkes için otomatik olarak zararlı değildir, ancak parfümü doğrudan boyun derisine uygulamak bazı kişilerde tahriş veya alerjik reaksiyona yol açabilir. Özellikle hassas cilt, egzama eğilimi veya koku bileşenlerine karşı duyarlılık varsa mesele “güzel kokmak”tan çıkıp “boynum neden domates gibi kızardı?” seviyesine gelebilir.
Dermatoloji kaynakları, parfüm ve kokulandırıcı maddelerin temas dermatitine neden olabileceğini ve boynun bu reaksiyonların görülebildiği bölgelerden biri olduğunu belirtiyor. DermNet®+1
Boyuna Parfüm Sıkmak Neden Bu Kadar Yaygın?
Çünkü mantıklı bir tarafı var.
Boyun sıcak, nabız alınan bölgelerden biri ve parfümün kokusunun çevrede hissedilmesini istiyoruz. Üstelik yıllardır reklamlarda, filmlerde ve parfüm kültüründe “boyun ve bileklere uygulama” fikrini görüyoruz.
Bir de psikolojik tarafı var. İnsan parfümü kendi üzerinde değil, çevresindeki insanların fark etmesi için kullanıyor. Tam burada parfüm bir kozmetik ürün olmaktan çıkıp sosyal bir iletişim aracına dönüşüyor.
Mesela bazı insanlar için parfüm “Ben geldim” demenin kibar yolu. Bazıları içinse “Ben geldim ama lütfen toplantıda beni kimse fark etmesin” seviyesinde hafif bir koku yeterli.
Erkeklerin bir kısmı bu konuda daha stratejik davranabiliyor: “İki fıs. Biri sağ boyun, biri sol boyun. Operasyon tamam.”
Kadınlarda ise aynı konu bazen daha ilişki odaklı değerlendirilebiliyor: “Yakındaki insanı rahatsız eder mi, kapalı ortamda ağır olur mu, karşımdaki kişinin kokulara hassasiyeti var mı?”
Ama bunlar kesinlikle cinsiyet kuralı değil. Parfüm dünyasında stratejik davranan kadın da var, “Kokuyu üç metre öteden duymazlarsa parfüm sürmüş sayılmam” diyen erkek de. Asıl belirleyici olan kişilik, alışkanlık, cilt yapısı ve ortam.
Asıl Risk Parfümün Kendisi mi, Ciltle Teması mı?
Burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor.
Parfümün içinde yalnızca “güzel koku” yok. Farklı koku molekülleri, çözücüler ve diğer bileşenlerden oluşan karmaşık bir formül bulunuyor. Bazı koku maddeleri hassas kişilerde irritasyon veya alerjik kontakt dermatit oluşturabiliyor.
DermNet'e göre parfüm kaynaklı reaksiyonlar arasında hem tahriş edici kontakt dermatit hem de alerjik kontakt dermatit bulunuyor. Alerjik reaksiyonlarda kızarıklık, kaşıntı, yanma, pullanma ve bazen kabarcıklar görülebiliyor. DermNet®+1
Üstelik ilginç bir nokta var: Bir kişi yıllarca aynı parfümü kullanıp hiçbir sorun yaşamamış olabilir. Daha sonra reaksiyon geliştirmesi de mümkündür. Kozmetik ürünlerdeki temas alerjileri bazen zaman içinde ortaya çıkabilir. DermNet®
Yani “Beş yıldır kullanıyorum, bana hiçbir şey olmadı” cümlesi tek başına güvenlik garantisi değil.
Cildin de bazen çalışan bir güvenlik sistemi gibi davranıyor. Bir süre sessiz kalıyor, sonra bir gün toplantı yapıp kararını açıklıyor:
“Bu kokuyla artık devam etmiyoruz.”
Boyun Neden Özellikle Dikkat Edilmesi Gereken Bir Bölge?
Boyun, parfüm uygulamak için popüler olduğu kadar temas dermatitinin görülebileceği bir bölge.
Amerikan Dermatoloji Akademisi, koku alerjisi bulunan kişilerde parfüm gibi kişisel bakım ürünlerinin uygulandığı bölgelerde kontakt dermatit gelişebileceğini; yüz, boyun ve koltuk altlarının bu bölgeler arasında olduğunu belirtiyor. AAD
Üstelik boyun sürekli hareket halinde. Gömlek yakası, atkı, mont, saç, takı ve ter gibi faktörler ciltle etkileşime girebiliyor.
Şimdi şöyle bir senaryo düşünün:
Sabah parfüm sıkıldı. Ardından gömlek giyildi. Hava sıcak. Gün boyunca boyun terledi. Gömlek yakası aynı bölgeye sürtündü.
Akşam olduğunda kişi aynaya bakıyor:
“Ben parfüm sıkmıştım, niye boynum isyan etti?”
Belki de sorun tek başına parfüm değil; parfüm + sürtünme + ter + hassas cilt kombinasyonu.
“Ben Sıkıyorum, Hiçbir Şey Olmuyor” Diyenlere Küçük Bir Not
Bu yaklaşım anlaşılır.
Hatta çoğu insan için günlük hayatta gerçekten hiçbir problem çıkmayabilir. Fakat burada iki farklı şeyi birbirine karıştırmamak gerekiyor:
“Bende şimdiye kadar reaksiyon olmadı.”
ile
“Parfüm cilde temas ettiğinde hiçbir insanda sorun oluşturmaz.”
aynı şey değil.
DermNet, koku alerjisinin nispeten yaygın olduğunu ve bazı kişilerde çok küçük miktarlardaki maruziyetin bile reaksiyon oluşturabileceğini belirtiyor. Alerji şüphesinde yama testi, yani patch test, tanıda kullanılabiliyor. DermNet®+1
Dolayısıyla arkadaşınızın yıllardır boynuna parfüm sıkması ve hiçbir problem yaşamaması, sizin de aynı şeyi sorunsuz yapacağınız anlamına gelmez.
Cilt bu konuda demokratik davranmıyor.
Peki Parfüm Boyuna Sıkılacaksa Daha Akıllıca Bir Yol Var mı?
Var: Dozu ve cilt tepkisini dikkate almak.
İlk strateji, daha fazla parfümün otomatik olarak daha iyi olmadığını kabul etmek.
İki fıs ile dört fıs arasındaki fark bazen sizin düşündüğünüz kadar “daha etkileyici” değildir. Hatta özellikle kapalı ortamlarda fazla yoğun koku çevrenizdekiler için rahatsız edici olabilir.
İkinci strateji, cildinizin verdiği sinyalleri takip etmek.
Parfüm sürdükten sonra boyunda sürekli kaşıntı, yanma, kızarıklık, kuruluk veya pullanma ortaya çıkıyorsa bunu “parfüm biraz sert geldi herhalde” diye geçiştirmemek daha doğru.